'Gezond eten kun je niet verplichten'

Gepubliceerd op 02 februari 12, 12:08 Laatst bijgewerkt op 27 april 12, 04:10

ALMERE/TAMAR DE VRIES - Scholieren in het voortgezet onderwijs hebben steeds vaker overgewicht. Ongezond eten is de oorzaak. Ze eten het liefst fastfood, brood van thuis wordt onderweg naar school in de prullenbak gemikt. In de kantine eten ze een vette hap, of als die niet te krijgen is op school, gaan ze de stad in, naar de snackbar.

De meeste leerlingen van het voortgezet onderwijs wéten wel dat chips, hamburgers, frites, frikadel speciaal en broodjes kroket slecht zijn voor hun gezondheid, maar soms is het lekkerder dan pak-’m-beet een broodje gezond. Ouders en scholen staan voor een zware taak: zorgen dat de kinderen zo gezond mogelijk eten, thuis en op school. Daarbij moet voorzichtig worden gezocht naar een balans. Ineens overstappen op supergezonde etenswaren kan ertoe leiden dat de kinderen zich massaal afkeren van gezond en in de pauze naar de fastfoodketen trekken. Maar klopt het geschetste beeld van fastfood etende scholieren wel? Rondvragen op enkele scholen levert een genuanceerder beeld op.

De vitrines in de kantine volstoppen met mueslibollen en broodjes gezond helpt niet, zo bedacht het Oostvaarders College (OVC). ,,Op verzoek van de schoolleiding heeft cateraar Zo-Vital sinds dit schooljaar het winkeltje in de aula overgenomen’’, laat Kitty Kil namens OVC weten. ,,Zij werken gefaseerd toe naar een gezonde kantine. In één keer een totaal gezonde kantine invoeren, vergroot de kans op een ’cold turkey’ en daarmee het risico dat de leerlingen minder kopen.’’

Ook aan ’ontsnappen’ naar het winkelcentrum is gedacht. Leerlingen van het OVC mogen tijdens schooluren het schoolplein niet verlaten. ,,Het blijven natuurlijk leerlingen, dus als school is er ons alles aan gelegen om de leerlingen zo min mogelijk richting McDonald’s of de rijdende snackbar op het parkeerterrein bij de sporthal te laten lopen. Ook daarom voeren we de gezonde kantine gefaseerd in’’, aldus Kil.

Op de leerlingen heeft dat een wisselend effect. Dianne Berends (18), Puck Hooijer (17) en Marije de Kort (17) staan in de kantine croissantjes van AH te eten. Meestal eten ze op school brood van thuis op. ,,Maar we gaan ook wel eens naar de Mac’’, vertelt Puck. ,,Vroeger gingen we vaker naar het winkelcentrum maar toen hadden we op een andere tijd een tussenuur.’’ Het tussenuur valt nu om elf uur. ,,Dat is geen tijdstip om naar de Mac te gaan’’, vindt het drietal. Het gezondere aanbod in het winkeltje is de scholieren enigszins ontgaan. ,,Ze hebben nog steeds kaassouflé’s en kipkornbroodjes. Maar het is wel duurder geworden’’, stelt Dianne vast.

De vriendengroep bestaande uit Joey, Abda, Nino en Michael beklaagt zich over de prijsverhoging. De jongens vinden dat dit de leerlingen juist naar buiten jaagt, terwijl ze de buiten gekochte etenswaren niet binnen mogen opeten.

Het concept gezonde kantine is ook bekend op de scholengemeenschap Echnaton. De school is een sportactieve school. De leerlingen kiezen voor een carrière in de sport en daar past uiteraard alleen een gezonde leefwijze bij. In de pauze staat Abanoub (12) te genieten van een broodje kipkorn. ,,Niet zo gezond, maar ik mag het soms wel van mezelf eten’’, zegt hij. ,,Ik eet meestal mijn meegebrachte boterhammen op school op.’’ Naar de snackbar na schooltijd doet hij niet. ,,Geen tijd voor, ik heb teveel huiswerk’’, vertelt hij.

Echnaton-leerling Lisanne (14) moet weinig van snacks hebben: ,,Een enkele keer is een hamburger wel lekker, maar verder eet ik de normale dingen.’’

Studenten van de HvA-afdeling Diëtetiek hebben vorig jaar een onderzoek gedaan naar hoe de gezonde kantine eruit moet zien’’, vertelt Echnaton-rector Jannie Bakker. ,,Het opvallende is dat leerlingen erg geïnteresseerd zijn in gezonde voeding. Ze willen graag dat er wraps verkrijgbaar zijn en fruit. En met fruit wordt geen losse appel bedoeld, maar gemengd fruit in een bakje.’’ Ook het Echnaton kiest voor een geleidelijke overgang naar een gezonde kantine.

Ver van het schoolplein lopen Damion (13, met broodje gezond) en Tim (14, met een wrap). ,,Dit hebben we op het Forum gekocht’’, vertellen ze. ,,De wraps en broodjes gezond van school zijn niet zo lekker.’’

Op het Baken Trinitas zijn afspraken gemaakt met cateraar Baljet Groep voor een zo gezond mogelijk aanbod, vertelt directeur Nic. Sterrenburg. ,,Maar leerlingen zijn moeilijk op te voeden. Je kunt een appel niet verplicht stellen.’’

Selina Bakker van catering Baljet verkoopt in de kantine broodje kipburger het vaakst. ,,Zo’n 30 per dag. Verder is hier geen frituur. De hamburgers, kroketten en kipburgers gaan in de oven. Dat is minder ongezond dan in het vet gooien. In de kantine is het zoeken naar evenwicht. Als ik alleen maar gezond verkoop, moet ik aan het eind van de dag een heleboel weggooien. Dan is de kantine moeilijk rendabel te maken’’, aldus Bakker.