Vraag Friso de Zeeuw, directeur Nieuwe Markten bij Bouwfonds en praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling aan de TU Delft, wat hij van de Almere Principles vindt en hij draait er niet om heen. ,,Het is de ene open deur na de andere. Het is zo erg, het tocht verschrikkelijk." Volgens De Zeeuw hebben de zeven, door de gemeente Almere en de Amerikaan en bedenker van het Cradle to Cradle-principe William McDonough, opgestelde duurzaamheidsregels geen enkele toegevoegde waarde.
Stellingen als ’Combineer stad en natuur’ en ’Mensen maken de stad’ doen zijn wenkbrauwen fronsen. ,,Het is onzin om dit tot principe te verheffen. Die regels geven totaal geen houvast. Het zijn geen uitdagende stellingen of concrete opdrachten", stelt hij vast. ,,Je kunt het niet anders dan het met de stellingen eens zijn. De Almere Principles zijn van een algemeenheid die zijn weerga niet kent."
De Zeeuw denkt al jaren mee over de ontwikkeling en de toekomst van Nederland. Almere fascineert hem. ,,Ik voel me verbonden met Almere. Zelf woon ik in Waterland en daardoor ben ik ook bewoner van de metropoolregio Amsterdam."
Hij maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in Almere. De Rijksoverheid heeft recent nogmaals aangegeven dat de stad door moet groeien naar een inwonertal van 350.000 woningen. Een onmogelijke opgave, vindt De Zeeuw, want de stad lijkt niet meer gericht op bouwen. De ambitie om te bouwen lijkt wel helemaal verdwenen. ,,Ik ben geschrokken van de tegenvallende bouwproductie in Almere. Het zouden duizenden woningen per jaar moeten zijn, het gaat nu om slechts een paar honderd. De getallen die door de overheid worden genoemd, zestigduizend woningen tot 2030, kan de gemeente onmogelijk in dit tempo halen. Mocht dat wel lukken, dan zal het enorm veel moeite kosten."
Volgens De Zeeuw is er een aantal factoren die de groei van Almere afremt. ,,De bereikbaarheid van de stad is een reëel punt. Maar er is tevens veel discussie over kwaliteit, bijvoorbeeld over wat ’stedelijkheid’’ precies is. Almere wil kiezen voor hoogbouw, wanneer het gaat over verdichting. Ik zeg borduur juist voort op de laagbouw milieus.''
In sommige keuzes die worden gemaakt, is Almere niet te volgen. Zo noemt hij het grootschalig particulier opdrachtgeverschap, waar vooral wethouder Adri Duivesteijn veel op heeft ingezet in onder meer Poort en Noorderplassen-West. Tegen deze manier van bouwen, waar kopers van huizen tevens hun eigen projectontwikkelaar zijn, heeft De Zeeuw op zich geen enkel bezwaar. ,,Maar ook dit krijgt hier zo’n zwaar ideologisch gehalte, het lijkt wel een kerkgenootschap. Dat wordt allemaal maar tot ideologie verheven." De praktijkhoogleraar noemt particulier opdrachtgeverschap ontzettend tijdrovend en volgens hem heeft Almere die tijd niet.
,,Je ziet dat de plannenmakers in de stad alleen maar bezig zijn met de verre toekomst. Ze denken te groots en te meeslepend. Zie de Almere Principles. Het gaat om het hier en nu. Er moet een cultuuromslag komen in het ambtenarenapparaat. Dat is niet meer gericht op uitvoering en pragmatisch handelen, maar puur op beleid.Almere kan wat De Zeeuw betreft nog veel leren van Lelystad. ,,Het was altijd het lelijke eendje van Nederland, echt een groeistad die het lastig had. Toch heeft het in relatieve stilte een hele ontwikkeling kunnen doormaken."
