De teleurstelling is van het gezicht van Ed Jongmans, burgemeester van gemeente Waterland, af te lezen wanneer hij hoort dat de Almeerse gemeenteraad vorige week unaniem heeft ingestemd met Waterstad-plus als groeivariant voor de schaalsprong. Dat betekent een IJmeerverbinding en bouwen in het Markermeer, in de richting van zijn gemeente.
Wie op een heldere dag over het uitgestrekte veenweidegebied van Waterland naar het oosten kijkt, ziet ze al dreigend draaien in de wind, de grote rode windturbines langs de Oostvaardersdijk in Almere. Aan de overkant van het Markermeer weliswaar, maar toch zo dichtbij.
Gemeente Waterland heeft zeventienduizend inwoners, die wonen in de kernen Monnickendam, Marken, Broek in Waterland, Ilpendam, Katwoude, Overleek, Purmer, Watergang, Uitdam en Zuiderwoude. De gemeente is in rep en roer, met burgemeester Jongmans voorop. Almere klopt met haar plannen aan de voordeur van Waterland en alle overige gemeenten die aan het Markermeer grenzen.
,,Ik kom dus niet alleen op voor mijn eigen inwoners, maar ook voor honderdduizenden Nederlanders die geconfronteerd worden met de uitbreidingsplannen van Almere in het water", verklaart Jongmans. Ook gemeenten uit 't Gooi en andere IJsselmeerkust-gemeenten zoals Edam-Volendam zien met angst en beven de toekomst tegemoet. ,,Natuurlijk, ik ondersteun van harte dat Almere uit moet breiden met zestigduizend woningen, daar is ook ruimte voor. Alleen niet in het Markermeer", aldus de burgemeester. ,,Je bouwt in de vrije ruimte en het is een enorme aantasting van het silhouette. Wie zegt mij dat dit geen begin is van het volledig volbouwen van het Markermeer?"
Het tegenargument dat het Markermeer, dat nu dicht is geslibt en ongezond is, er op vooruit zal gaan zodra er in gebouwd wordt, wuift hij direct weg. ,,Er is nergens bewijs gevonden dat bouwen genoeg geld op brengt om de ecologie te verbeteren.''
Hij wijst iedereen graag op het mooie uitzicht dat de Waterlanders hebben op het ruige water en nu nog rustgevende kustlijn van Almere. ,,Als ik dan in sommige plannen zie hoe hoog de bouwwerken aan de overkant worden, schrik ik daarvan. Ik heb er nog net geen slapeloze nachten van", verzucht hij.
Hij wordt bijna boos als het over de houding van wethouder Adri Duivesteijn gaat. ,,Wij zouden volgens hem allemaal niet weten waar het over gaat, omdat wij niet degenen zijn die 's ochtends in de file staan. Wat een onzin. De fileproblematiek staat los van bouwen in het water. Jongmans heeft regelmatig geprobeerd in contact te komen met Duivesteijn, maar dat blijkt een lastige opgave. ,,Ik heb Annemarie Jorritsma tijdens bijeenkomsten daar ook regelmatig over aangesproken en dan zei ze: ik zal het er met Adri weer eens over hebben'. Het gesprek is er uiteindelijk maar een keer van gekomen."
Lang werd het geluid van Jongmans dus genegeerd, maar vorige week boekte hij een kleine overwinning. De Waterlandse burgemeester mag namens een aantal Noord-Hollandse gemeenten toetreden tot de stuurgroep IJmeer. De commissie die zich buigt over de bouwplannen in het meer.
Ondanks dat het er op lijkt dat alle beslissingen al genomen zijn, heeft Jongmans het volste vertrouwen in een goede afloop. ,,Ik zie mijzelf niet als een Don Quichote, vechtend tegen de windmolens. Wanneer er in het Markermeer wordt gebouwd, moeten zo'n 46 regelingen worden getoetst, waaronder afspraken die in het recente verleden gemaakt zijn om het Markermeer open te houden. Ik denk dat er voor ons nog veel te bereiken is. Bovendien is minister Jacqueline Cramer van VROM er ook nog niet uit. De strijd is nog niet gestreden. Reken dus maar op een warme zomer."
