Het regende donderdag tips en ideeën voor het vitaal en aantrekkelijk houden van zogeheten New Towns, zoals Almere. De 'plaatselijke bui' lag boven de praktijkschool Pro Almere aan de J.S. Bachweg waar het congres 'Nieuwe Steden, Hoe blijven ze vitaal?' werd gehouden. Bestuurders, ambtenaren en adviseurs van de vijf Ortega-gemeenten bespraken tijdens het congres hun ervaringen met het aantrekkelijk maken en houden van New Towns.
Behalve Almere behoren Ede, Zoetermeer, Apeldoorn en Haarlemmermeer tot de Ortega-gemeenten. Deze New Towns hebben allemaal een sterke groei doorgemaakt naar een inwonertal boven de honderdduizend. Binnen het nieuwe stedenbeleid is het Rijk meer aandacht gaan besteden aan de specifieke problemen van deze steden die in recordtijd explosief zijn gegroeid.
Tijdens een paneldiscussie werden ervaringen uitgewisseld en spraken de congresgangers in workshops over thema's 'als `hoe creëer je een bruisend stadshart' en 'hoe voorkom je dat jonge mensen en studenten de stad verlaten'. Bestuurders, onder wie wethouder Arno Visser, brainstormden over de vraag hoe ze anonimiteit kunnen bestrijden en inwoners meer bij de stad betrekken. De panelleden waren het er al snel over eens dat verantwoordelijkheidsgevoel van inwoners voor hun eigen buurt belangrijk is voor de sociale cohesie. ,,De problemen aanpakken waar inwoners mee komen en dat blijven doen, gewoon doordieselen'', klonk het eenstemmig.
De Edese wethouder Simon van de Pol brak een lans voor buurtactivering: mensen aanspreken op (asociaal) gedrag. Een ander recept is mensen die in hetzelfde schuitje zitten elkaar laten opzoeken. ,,Zo organiseer je ontmoetingen en ontstaan er gezamenlijke buurtactiviteiten.''
Naast gemeenten hebben ook woningcorporaties een taak bij het creëren van banden tussen bewoners, zo werd geconstateerd. ,,Aanwezigheid van hbo-opleidingen in de stad is ook erg belangrijk'', zei wethouder Visser. ,,Dat is ook waar we als Almere op hebben ingezet.''
De crux is dat bestuurders bij burgerparticipatie uitgaan van de menselijke maat, dus verbindingen op wijk- en buurtniveau. ,,Zoveel mogelijk wijkposten maken waar de woningcorporatie zit, politie en de buurtregisseur'', zei Edo Haan, wethouder van Zoetermeer. ,,Daar kunnen de wijkbewoners terecht met problemen. En niet te snel denken: 't is af. Jaar in jaar uit volhouden.''
De vijf Ortega-gemeenten zijn bezig een kenniscentrum op te richten, waar zijzelf én andere gemeenten terecht kunnen voor expertise.
De bestuurders van de vijf gemeenten realiseren zich dat ze alles op alles zullen moeten zetten om uitvoering van de plannen ongeschonden door de verkiezingstijd te loodsen. ,,Als het Rijk er in 2011 geen geld voor vrijmaakt breken er moeilijke tijden aan'', aldus Van de Pol. ,,Het voortzetten van de wijkgerichte aanpak wordt een lastig punt bij de collegebesprekingen.''
Aan wethouder Visser zal het niet liggen. ,,Ik zeg ja tegen het voortzetten van dit beleid. Het verdient permanente aandacht. Ook als er schaarsere middelen zijn.''
Tijdens de workshops bleek dat Zoetermeer een recept heeft bedacht om een bruisend stadshart te scheppen. ,,Om het nieuwe en het oude centrum met elkaar te verbinden, dachten we aan een brug over de centrale waterplas'', zegt wethouder Frans Muijzers van de Zuid-Hollandse gemeente. ,,Volgens stedenbouwkundigen zou een ring om het water beter werken. Een brug benadrukt de scheiding juist. Centrumfuncties, zoals een museum, komen in het water te staan. Om het water staan woningen.''
